محمد بن حمزة الفناري ( ابن الفناري )

مقدمهء مترجم 30

مصباح الأنس ( پيوند استدلال و شهود در كشف اسرار وجود صدرالدين قونوى ) ( فارسى )

در اين فص دربارهء تثليث و اين كه ايجاد بستگى بدان دارد مبسوط سخن رانده است . و اما در بخشى كه شامل آگاهى دادن بر بعضى از كليات اصل هر فص است ، در مقام ترجمه و بيان اصل اين فص ، سخنى بيشتر از سر ايجاد و بستگى آن بر تثليث ايراد نداشته است ، و من حكمت آن را در اين امر برايت بيان مىدارم - و اگر چه از شيخ نپرسيدم و با وى در اين مطلب گفتگويى ننمودم و درخواست شرح و درس اين كتاب و غير اين از ديگر تصنيفاتش را از وى نكردم - ، ولى بيشتر آنچه كه خداوند بر من كشف نموده از بركات و مراتب و مقامات او بوده ؛ يعنى از فيض حق متعال بوده كه از مرتبه و مشكات او گذر كرده است » . بنابر اين ، شيخ كبير در كشف خلاصهء ذوق پيامبر ما صلى اللّه عليه و آله و اصل ذوق و مكاشفات بزرگان اولياء و انبيايى كه در كتاب فصوص الحكم نام برده شده‌اند با شيخ اكبر اشتراك دارد . يعنى آن دسته از مكاشفات و آگاهى دادنهايى كه براى شيخ اكبر كشف شده و در فصوص بيان نداشته ، همانها براى شيخ كبير كشف شده و اظهار داشته است ؛ لذا كتاب فكوك را بايد تتمه و مستدرك فصوص دانست . از اين روى ، خود در پايان فص عزيرى - پس از بيان انواع اعاده - مىگويد : « اين همان سرحال عزيرى است كه شيخ بيان نداشته ، ولى آنچه كه تعلق به سر قدرت داشت بيان كرد » . و در پايان فص هودى مىگويد : « اين روح اين فص و شأن باطن آن بود ، و غير اينها كه شيخ ما بر آن مقدار كه بيانش براى او مقدر شده بود و دستور به نوشتن آنها داشت - همان‌گونه كه بدين مطلب اشاره كرده - آگاهى داده است . و در بيشتر از فك ختمها اين مطلب را گوشزد مىنمايد . و در بعضى از اسرار و رموز نيز اظهار تفرد و يگانگى مىكند ، از جمله در فص داوودى - در برترى خلافت حضرت داوود و سليمان بر خلافت حضرت آدم و برترى مرتبهء آن دو در علم و رسيدن به مقصود - دربارهء حديث نبوى در اين باره مىگويد : « اين خبر مشتمل بر دو امر مشكل است كه تا حال هيچ كس را نديده‌ام